Lịch sử âm nhạc cung đình Huế

Âm nhạc cung đình Huế là di sản cuối cùng của âm nhạc cung đình Việt Nam. Nó mang trong mình tất cả những tinh hoa của dòng nhạc cung đình Việt đã hình thành và phát triển trên một nghìn năm. Bởi vậy, Âm nhạc cung đình Huế cũng chính là Âm nhạc cung đình Việt Nam. Tuy nhiên, Âm nhạc cung đình Huế cũng có những nét đặc trưng riêng được thể hiện qua những thành tựu và đóng góp của nó trong lịch sử âm nhạc cung đình Việt Nam.
Vài nét về lịch sửÂm nhạc cung đình Huế chính thức hình thành với sự lên ngôi của triều Nguyễn vào đầu thế kỷ XIX. Tuy nhiên, nền tảng ban đầu của Âm nhạc cung đình Huế đã bắt đầu manh nha từ thế kỷ XVII, dưới thời các chúa Nguyễn khi vào cát cứ Đàng Trong. Ngay từ đầu, nó đã mang trong mình những thể loại, yếu tố và tinh hoa âm nhạc Đàng Ngoài mà Đào Duy Từ đem theo khi vào phò tá chúa Nguyễn.Thời kỳ hưng thịnh nhất của âm nhạc cung đình Huế là vào nửa đầu thế kỷ XIX cho đến thời vua Tự Đức (1848-1883), sau đó thì nó bước vào giai đoạn suy thoái.

Dàn nhạc cung đình Huế biểu diễn trước điện Thái Hòa
Dàn nhạc cung đình Huế biểu diễn trước điện Thái Hòa

Sau Cách Mạng Tháng Tám năm 1945, Âm nhạc cung đình Huế hoàn toàn tan rã cùng với chế độ quân chủ Việt Nam. Cho đến những năm 1947 -1948, nhờ vào sự tập hợp các nghệ nhân cung đình từ thời vua Bảo Đại của bà Từ Cung (mẹ vua Bảo Đại) mà một số thể loại ca múa nhạc cung đình Huế được duy trì. Dưới thời Ngô Đình Diệm, chính quyền Sài Gòn đã hỗ trợ kinh phí cho hai ban Ba Vũ và Cổ nhạc Đại Nội biểu diễn như một đại diện của âm nhạc truyền thống Việt Nam trong các buổi đón tiếp các nguyên thủ quốc gia và các đoàn ngoại giao.

Sau này đoàn Ba Vũ gặp khó khăn về kinh tế, âm nhạc cung đình có nguy cơ bị thất truyền. Những năm 80, nó bắt đầu nhận được sự quan tâm của Bộ Văn hóa và chính quyền địa phương. Cho đến những năm 90 thì nó bước vào giai đoạn phục hưng. Một số loại hình ca múa nhạc cung đình lần lượt được phục hồi, cùng với việc thành lập Đoàn Nghệ thuật Truyền thống Huế và Nhà hát Truyền thống Cung Đình Huế. Từ đó cho đến nay, loại hình nghệ thuật này đã được đưa đi giới thiệu ở nhiều nước trên thế giới.

Hiện nay, tuy Âm nhạc cung đình Huế chỉ là một phần còn lại trong di sản âm nhạc cung đình Huế thời xưa, nhưng nó vẫn là một di sản quí giá kết tinh trí tuệ và tài năng nghệ thuật của người Việt Nam. Chính vì vậy, tháng 11 năm 2003 nó đã được UNESCO xếp vào danh mục những Kiệt tác văn hóa phi vật thể và truyền miệng của nhân loại.

Tổng hợp (Theo DSTG)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: