Xứng với tiềm năng “đảo ngọc”

Cách đất liền hơn 100km, từ năm 1825, vua Minh Mạng  đã cho xây đồn binh và phái quân ra đóng giữ đảo Bạch Long Vĩ. Trước đó, hàng trăm năm, Bạch Long Vĩ đã là cửa ngõ thông thương buôn bán của nước Đại Việt với các quốc gia khác. Từ cuối năm 1992, khi huyện đảo Bạch Long Vĩ thuộc thành phố Hải Phòng được thành lập theo Quyết định của Chính phủ, nơi đây càng khẳng định vị trí của “đảo ngọc” với nhiều tiềm năng, thế mạnh về đánh bắt hải sản, dịch vụ hậu cần nghề cá và phát triển du lịch.

Thế mạnh vùng “biển bạc”

Con tàu của Vùng A (Quân chủng Hải quân) đưa chúng tôi vượt sóng gió cấp 5 trong đêm, cập đảo lúc 1 giờ 15 phút ngày 9-6. Tàu phải len lỏi khá lâu mới cập được cầu cảng, bởi hàng trăm tàu, thuyền đánh cá của ngư dân đang hoạt động tấp nập quanh đảo-một viễn cảnh tươi sáng cho nghề cá nơi đây. Đại tá Phạm Văn Điền, Chỉ huy trưởng Vùng A Hải quân cho biết: “Do biển động, nên số tàu ra khơi không nhiều. Những ngày biển lặng, số tàu câu mực rất đông, đèn sáng rực cả một vùng biển rộng”. Tại âu tàu có hơn 400 tàu, thuyền vào neo đậu, trao đổi mua bán hàng hóa, thực phẩm… Từ khi âu tàu được khánh thành, mỗi ngày có từ 400 đến 600 tàu, thuyền ra vào bán cá, trao đổi hàng hóa. Có khi số tàu, thuyền vào âu lên tới hơn 1000 chiếc-con số “kỷ lục” ở một hòn đảo chỉ rộng 2,3km2. Trong tương lai không xa, khi âu tàu được mở rộng thì mục tiêu đón khoảng 25.000 tàu, thuyền vào neo đậu, trao đổi hàng hóa mỗi năm hoàn toàn có thể trở thành hiện thực. Hiện tại, công trình “động lực” cho sự phát triển kinh tế của Bạch Long Vĩ chính là cảng và khu neo đậu tàu, thuyền rộng hơn 30ha với 3 bến, đủ năng lực đón tàu trọng tải tới 400 tấn.

Tiếp chúng tôi tại trụ sở UBND huyện, ông Ninh Văn Dũng, Phó bí thư Huyện ủy, Chủ tịch HĐND huyện cho biết: “Nghề cá và dịch vụ nghề cá của đảo phát triển mạnh và cũng là thế mạnh lâu dài của huyện đảo”. Hệ động vật biển ở Bạch Long Vĩ có gần 750 loài, thì cá chiếm tới 412 loài. Ngư trường Bạch Long Vĩ rộng 1.500 hải lý vuông, có sản lượng khai thác cao, chủng loại phong phú, rất thuận lợi cho phát triển nghề đánh bắt hải sản.

 
Tàu, thuyền neo đậu tại âu tàu thuộc huyện đảo Bạch Long Vĩ. Ảnh: Minh Trường

Nhờ sự giúp đỡ của Thượng tá Trịnh Văn Sáng, Phó chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Đơn vị C52 (Vùng A Hải quân) chúng tôi được lên tàu câu mực mang biển kiểm soát TH 90125 của một ngư dân Thanh Hóa. Anh Sơn-chủ tàu cho biết: Mấy năm trước, có những tàu thu được 10 triệu đồng/ngày bằng nghề câu mực. Tuy nhiên, do lượng tàu đến đánh bắt ngày càng đông, có cả một số tàu nước ngoài đánh bắt trộm, nên lượng cá ở quanh ngư trường của đảo đã giảm. Tuy nhiên, so với những vùng biển khác thì đây vẫn là nơi khá nhiều cá. Đặc biệt, cá mực ở khu vực Bạch Long Vĩ rất ngon và bán được giá hơn các nơi khác.

Với người dân trên đảo và ngư dân các địa phương khác đến đây đánh bắt, khai thác bào ngư đem lại lợi nhuận rất cao. Khu vực Bạch Long Vĩ là nơi có lượng bào ngư lớn nhất các vùng biển nước ta hiện nay. Đây là loại hải sản quý, có giá trị kinh tế và xuất khẩu cao (1kg bào ngư khô hiện nay giá từ 1,6 đến 2 triệu đồng). Trước đây, mỗi năm số lượng bào ngư khai thác được khoảng 30 đến 40 tấn/năm, nhưng hiện nay đã giảm do khai thác quá mức. Từ năm 1999, nhờ Trung tâm Khuyến ngư (Bộ Thủy sản) cấp vốn, Tổng đội Thanh niên xung phong phối hợp với Viện Nghiên cứu Hải sản tiến hành nuôi thí điểm bào ngư với số lượng khoảng 10.000 con giống tại âu cảng. Vùng biển này cũng rất phong phú về hải sâm, cá song, cá mú…

Phát triển dịch vụ, đánh thức tiềm năng

Bạch Long Vĩ có tiềm năng, thế mạnh về đánh bắt hải sản, nên dịch vụ hậu cần nghề cá cũng phát triển nhanh. Chủ trương phát triển dịch vụ nghề cá gắn với đẩy mạnh đánh bắt trên biển từ lâu đã được huyện đảo chú trọng. Đến nay, huyện đảo đã xây dựng được bến bãi và khu dịch vụ hậu cần nghề cá Bạch Long Vĩ; Công ty Thương mại dịch vụ xuất-nhập khẩu Hải Phòng đã tiếp nhận đưa vào sử dụng. Công ty cũng đã thành lập Trung tâm dịch vụ hậu cần nghề cá, đi vào hoạt động từ cuối tháng 3-2003, có các hạng mục: Xưởng sản xuất bột cá công suất 80 tấn/ngày, xưởng sấy mực công suất 10 tấn/ngày, xưởng sản xuất nước đá 50 tấn/ngày, kho đông lạnh, xưởng cơ khí, trạm cấp xăng dầu, đội tàu thu mua, vận chuyển…

Thượng tá Vũ Đình Duẩn, Chỉ huy trưởng Đơn vị C52, người đã có 25 năm công tác tại đảo cho biết: Từ khi có quyết định thành lập huyện đảo của Chính phủ, với sự nỗ lực cố gắng của quân và dân, của lực lượng thanh niên xung phong, sự đầu tư của các cấp, các ngành… đảo Bạch Long Vĩ đã phát triển mạnh mẽ, thực sự thay da đổi thịt. Đặc biệt, từ khi cảng, khu neo đậu tàu và khu dịch vụ hậu cần nghề cá đi vào hoạt động, tàu, thuyền đánh cá đến ngư trường Bạch Long Vĩ thêm tấp nập. Trong tương lai, khi phương tiện giao thông thuận lợi hơn, thời gian đi lại giữa đất liền và huyện đảo rút ngắn, thì tiềm năng của hòn đảo này sẽ được khơi dậy mạnh mẽ hơn, nhất là với du lịch-một lợi thế, tiềm năng lớn chưa được khai thác hiệu quả.

Để “đảo ngọc” thêm mạnh, giàu

Theo Chủ tịch HĐND huyện Ninh Văn Dũng: Huyện đảo hiện chưa có chi nhánh ngân hàng, đó là khó khăn không nhỏ trong phát triển kinh tế, xã hội, củng cố quốc phòng-an ninh. Chẳng hạn, có những tàu, thuyền bán cá được cả trăm triệu đồng, nhưng không có ngân hàng để gửi hoặc thanh toán bằng chuyển khoản. Với sự phát triển mạnh mẽ của đảo hiện nay, việc mở chi nhánh, cơ sở giao dịch của ngành ngân hàng trên đảo là rất cần thiết.

Thượng tá Đỗ Đình Nam, Chính ủy Đơn vị C52 kể rằng, những năm trước, không hiếm hộ dân trên đảo thu nhập tới gần chục triệu đồng/ngày bằng nghề đánh bắt hải sản; nay con số này giảm nhiều do nguồn lợi thủy hải sản bị khai thác quá mức. Đây cũng là bài toán đặt ra về quy hoạch ngư trường biển, đánh bắt gắn với nuôi trồng hải sản. Theo tìm hiểu của chúng tôi, việc đánh bắt xa vùng đảo với ngư trường đầy tiềm năng chủ yếu là tàu, thuyền của ngư dân các tỉnh bạn, hoặc một số tàu thuyền nước ngoài đánh bắt trộm, còn các hộ dân trên đảo vẫn chưa vươn được xa do thiếu phương tiện đánh bắt có công suất lớn. Hiện tại, phương tiện nghề cá của ngư dân trên đảo chủ yếu là thuyền máy công suất nhỏ, từ 6 đến 15 sức ngựa hoặc thuyền nan đánh bắt hải sản ven đảo.

Nguồn nước ngọt trên đảo còn khó khăn, cần được quan tâm đầu tư. Giải pháp lọc nước biển lấy nước ngọt đã được triển khai thực hiện, nhưng hiệu quả  thấp. Trạm lọc nước biển có công suất 200m3/ngày phục vụ sản xuất nước đá, nhưng giá thành cao và chưa hoạt động thường xuyên. Mỗi ngày nhu cầu nước sử dụng sinh hoạt và sản xuất nước đá cho tàu, thuyền vào khu neo đậu trong âu cảng trung bình là 500m3, cao điểm lên tới 600 đến 700m3/ngày. Trong tương lai không xa, nếu có từ 23.000 đến 25.000 tàu, thuyền vào cảng mỗi năm thì lượng nước ngọt cần đáp ứng sẽ gấp nhiều lần hiện nay. Đây cũng là “bài toán” cần sớm có “lời giải” một cách căn bản, lâu dài, đáp ứng nhu cầu về nước ngọt phục vụ sản xuất, sinh hoạt của bộ đội, nhân dân, góp phần tạo màu xanh, môi trường sinh thái bền vững trên đảo.

NGUYỄN ANH TUẤN

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: