Nhà khách Quốc gia Kyoto

Nhà khách Quốc gia Kyoto được hoàn tất vào tháng 3/2005 và một tháng sau bắt đầu đi vào hoạt động. Trong thời gian 2 năm rưỡi qua, mới có 22 vị khách nghỉ tại nơi này. Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết sẽ là vị khách thứ 23 khi ông ở thăm Kyoto trong khuôn khổ chuyến thăm Nhật Bản từ ngày 25 đến 29/11 với tư cách là “quốc khách.” Chúng tôi đã tới thăm khu nhà độc đáo nằm ở cố đô lịch sử, đúng vào mùa lá đỏ.
Nằm ngay trong Vườn Thượng uyển – nơi có hai nhà nghỉ của Hoàng gia Nhật, khu vực Nhà khách Quốc gia Kyoto chiếm một diện tích 20.000m2 tại Kamigyo và được xây dựng dựa trên văn hóa truyền thống Nhật Bản, khác hẳn với Nhà khách Quốc gia Tokyo theo kiểu phương Tây ở Akasaka. Khi đón các vị khách quan trọng, nơi đây cũng không trải thảm đỏ mà theo truyền thống trang trọng nhưng giản dị của xứ Phù Tang.
 
Kế hoạch xây nhà khách quốc gia được Nội các quyết định từ năm 1994, nghe nói là nhằm vào dịp kỷ niệm 1.200 năm Kyoto trở thành cố đô. Song đã mất đến 3 năm cho việc thiết kế, 9 năm làm móng và 3 năm xây dựng. Và những gì hiện hữu thực sự là một kiến trúc tuyệt vời. Tháng 3 năm nay, công ty thiết kế khu nhà được nhận giải thưởng lớn hằng năm lần thứ hai của Viện Kiến trúc Nhật Bản. Nhìn bề ngoài, không ai có thể nghĩ rằng nó là một kiến trúc bê tông cốt thép bền vững với hai tầng trên mặt đất và một tầng ngầm đủ chứa đến 50 chiếc ôtô. Trông nó hoàn toàn là một ngôi nhà Nhật Bản với khu vườn Nhật cực rộng.

Nhà khách Quốc gia Kyoto

Để xây dựng ngôi nhà, rất nhiều nghệ nhân trong đó có các thợ mộc Sukiya, thợ trát tường, thợ làm vườn, sử dụng những kỹ thuật truyền thống độc đáo của Kyoto, được huy động. Nhằm làm cho địa điểm mang tính lịch sử này hòa hợp với môi trường thiên nhiên xung quanh, ngôi nhà được xây dựng theo phong cách Nhật Bản truyền thống hết sức tinh tế với kiểu mái nhà đặc biệt gọi là Irimoya. Khu nhà có thiết kế kiến trúc Sukiya với các góc thụt vào để trang trí. Một điểm đặc biệt nữa là kiểu hàng rào Tsuijibei dùng hỗn hợp bùn và đất sét làm tường với khung bằng gỗ. Ngay tại cổng, đương nhiên chúng tôi phải qua khâu kiểm tra an ninh kỹ lưỡng.
 
Ông Tatsuya Kamakura, người quản lý hoạt động của nhà khách, ra đón chúng tôi cùng một viên chức khác. Sau phần giới thiệu ngắn tại phòng làm việc của ông, chúng tôi được yêu cầu cởi bỏ giày để đi dép và đeo găng tay. “Các vị khách thì đương nhiên đi giày, nhưng với những người vào thăm thì chúng tôi có yêu cầu riêng thế này vì nơi đây có nhiều đồ quý giá, chạm tay vào có thể để lại dấu vết,” ông Kamakura giải thích.
 
Mở cánh cửa gỗ lớn rất dày – nguyên một tấm gỗ lim 700 tuổi – và bước vào nhà khách, chúng tôi được đón ngay bằng một mùi hương dễ chịu tỏa ra theo mỗi bước chân trên sàn làm toàn bộ bằng gỗ lim. Trong hai năm qua, năm nào nhà khách cũng mở cửa cho công chúng vào tham quan trong 10 ngày, mỗi ngày chỉ chọn 1.000 người từ số lượng cả chục ngàn người đăng ký. Hơn 20.000 vị khách đã bước trên sàn gỗ này, nhưng vì được bảo dưỡng hằng ngày nên nó vẫn như vừa mới lát. Một trong những điểm đặc biệt là các phần gỗ trong ngôi nhà gần như hoàn toàn được ghép bằng mộng chứ không dùng đinh, còn tường nhà không dùng sơn mà là vỏ sò nghiền vụn trộn với vôi. Thỉnh thoảng chúng tôi mới được “giới thiệu” một chỗ đóng bằng đinh, thường là một căn phòng lớn chỉ có 1 điểm, thì được che bằng một miếng trang trí nhỏ hình nơ hoặc các đường đan chéo mà chỉ mang một nghĩa chung là thặt chặt mối thâm tình.

Nhà khách Quốc gia Kyoto

Fuji-no-Ma là căn phòng họp lớn nhất, rộng khoảng 300m2, đủ chỗ cho 60 quan khách ngồi nếu xếp bàn họp theo kiểu hình lược còn nếu xếp bàn tròn thì có thể chứa đến 120 người. Trần nhà được thiết kế rất đặc biệt bằng gỗ và giấy Nhật Bản, nền nhà trải thảm có hình bông hoa fuji màu tím. Trên tường là một bức tranh lụa Nishijin nổi tiếng của Kyoto vẽ 39 loại hoa. Những người thợ đã phải mất gần hai năm mới dệt xong bức tranh dài 16m và cao 3m này, sử dụng 1.000 loại chỉ màu khác nhau. Một điểm độc đáo khác là họa tiết trang trí trên cánh cửa che sân khấu – tác phẩm của nghệ nhân Eri Sayoko hoàn toàn dán bằng những sợi vàng và platin. Đây chính là nơi diễn ra lễ chiêu đãi Chủ tịch nước và phái đoàn. 
 
Nhỏ hơn phòng Fuji-no-Ma là Yubae-no-Ma với sức chứa khoảng 70 người. Hai bức tường di động ở hai đầu được trang trí bằng hai bức tranh lụa Nishijin về phong cảnh của Kyoto.
 
Một phòng khách cao cấp có tên gọi Kiri-no-Ma, không trải thảm mà dùng chiếu tatami, là nơi nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải từng dùng cơm trưa. Điểm khác biệt của phòng này là nếu ngồi ở tư thế quỳ gối thì vườn Nhật Bản ở bên ngoài chính ngang tầm mắt. Ở đây có chiếc bàn dài 12m cũng là nguyên một tấm gỗ, đủ chỗ cho 22 người ngồi hai bên. Mỗi chiếc ghế sơn mài có họa tiết chùm lá nhỏ sau lưng, nhìn thoáng qua tưởng giống nhau nhưng kỳ thực mỗi hình mỗi kiểu. Trong phòng cũng có một tác phẩm của bà Eri về bốn mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông. Ngay sát Kiri-no-Ma là một phòng nhỏ hơn, dùng cho nhóm ít người, gọi là Taki-no-Ma (Thác nước) vì ngay trước mặt có một thác nước nhỏ. Nếu mở cửa sẽ nghe tiếng nước róc rách rất yên bình.
 
Suimei-no-Ma, căn phòng sát với mặt nước và cũng gần với khu phòng nghỉ của các vị khách, là một điểm nhấn quan trọng nữa. Trần nhà cũng là một thiết kế của gỗ và giấy nhưng theo phong cách khác với phòng Fuji-no-Ma. Những đốm trên trần tạo nên ánh sáng của phòng này thực ra không phải là bóng đèn mà chỉ là phản chiếu quang học. Các cánh cửa kéo kiểu Nhật được bọc lụa thêu bốn loại hoa đặc trưng cho bốn mùa – hoa mơ, hoa anh đào, lá phong và hoa trà.
 
Ngoài ra còn phải kể đến một phòng nhỏ dành để thưởng trà. Nó được đặt tên là Biwa-no-Ma vì bên trong có đặt chiếc đàn biwa truyền thống. Đèn nơi đây luôn được để mờ, với ý tưởng rằng ánh đèn đó chỉ cần đủ để phản chiếu vào những đường chỉ khảm đồi mồi trên những chiếc bàn nhỏ và tạo ra ánh sáng kỳ ảo hơn.
 
Kể từ khi mở cửa, Nhà khách Quốc gia Kyoto từng tổ chức nhiều sự kiện lớn như cuộc họp Ngoại trưởng Á-Âu (ASEM), cuộc họp thượng đỉnh Nhật-Mỹ. 
 
Chuyến thăm đặc biệt kéo dài 1 tiếng rưỡi kết thúc khi trời Kyoto bắt đầu tối tuy mới khoảng 6 giờ. Chúng tôi bảo nhau: “Thật may là được vào thăm khu nhà đẹp thế này mà không phải bắt thăm cùng với mấy ngàn người.”

(Kyoto, 11/2007)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: