Cặp độc bình lớn nhất Việt Nam

Với cặp lộc bình cao 3,2m, đường kính 0,96m và nặng 170kg này, Lê Minh Ngọc được trao tặng Giải vàng Ngôi sao Việt Nam.

Lê Minh Ngọc – chàng trai người làng gốm cổ Bát Tràng (Gia Lâm, Hà Nội) mới đây được bộ sách “Những kỷ lục Việt Nam” ghi tên, xác lập kỷ lục là làm ra cặp lộc bình đang được coi là “độc nhất vô nhị”. Nhưng, với nghệ nhân trẻ Lê Minh Ngọc đó chưa phải là kỷ lục…

Ngoài đời, trông Lê Minh Ngọc có dáng mạo một nghệ sĩ hơn là thợ gốm. Ngọc cho biết, gia đình anh người gốc Bát Tràng, đến anh nhà đã có 13 đời làm nghề gốm. Từ nhỏ Ngọc đã mê nghề của ông cha, suốt ngày cặm cụi cạnh lò nặn đất. Khi Ngọc mới học hết lớp 6 trường làng thì đã biết làm gốm. 18 tuổi, anh chính thức trở thành thợ cả trong xưởng gốm gia đình. Và năm Ngọc tròn 21 tuổi cũng là lúc anh lập một xưởng gốm riêng cho mình.

Nghề sứ, Ngọc chỉ thích mỗi việc làm lộc bình dù hàng ấm, chén, bán, đĩa… thứ gì anh cũng làm được. 14 năm trước anh bắt tay vào thử nghiệm làm chiếc lộc bình cao 1,8m, đường kính 0,56m. Thành công đã nuôi mộng trong anh phải làm ra những chiếc bình to hơn. Vậy là ngày đêm anh mày mò nghiên cứu. Anh nung nấu phải làm được những chiếc lộc bình cao gấp đôi chiếc 1,8m.

Năm 2002, khi đã chuẩn bị được gần 300 triệu đồng, thiết kế xong mẫu mã, dáng cốt và khuôn cho bình, anh chọn ngày khởi công. Chính anh tự vẽ tranh sơn thủy và tự thiết kế một lò nung lớn chưa từng có ở Bát Tràng. Lò sử dụng gas, cao 4m, rộng 2,6m làm bằng bê tông cốt thép. Nguyên liệu dùng làm mỗi chiếc bình lên đến 1 tấn cao lanh, đất sét, sứ chịu lửa và xút thủy tinh. Gia đình anh không đồng ý, bởi nếu làm loại lộc bình cao 3,2m thì trước hết không mang lại kinh tế, do giá bình cao khó ai có điều kiện mua, mà rủi ro lại cao. Loại bình này chắc chắn khó xuất khẩu vì trọng lượng quá lớn, tiền vận chuyển cao, giá thành ắt đội lên.

Dù vậy, anh vẫn quyết theo ý mình. 7 tháng ròng, 10 thợ gốm mà anh là thợ chính đã làm 44 chiếc mộc mới chọn được 4 chiếc đưa vào lò nung. Ba ngày, hai đêm nung bình là thời gian mà anh gần như thức trắng. Cả nhà và tốp thợ gốm cũng mất ngủ cho anh. Giờ mở lò, hàng chục người vây quanh anh hồi hộp đón đợi. Rồi tất cả cùng thở phào, reo lên sung sướng khi hai đôi lộc bình đã có một cặp ra lò nguyên vẹn.

Chưa bao giờ anh có cảm giác sung sướng như thế. Những ngày này đi đâu trong làng Bát Tràng cũng nghe lời trầm trồ về chàng trai mới ba mươi tuổi đã làm nên sản phẩm gốm mà người Bát Tràng trước đó chưa ai làm được. Có được cặp lộc bình đó anh đã mất hơn 10 năm tìm tòi, nghiên cứu.

Từ đó, nhiều du khách trong và ngoài nước tìm về nhà anh để tham quan tác phẩm độc đáo này. Một thương gia người Nhật tận mắt thấy cặp bình đã ra giá mua 40.000 USD và đòi mua cả bản quyền. Anh từ chối, dẫu số tiền đó là rất lớn, nhưng bán cả bản quyền thì anh không còn quyền làm ra sản phẩm tương tự. Cặp lộc bình này hiện anh trưng bày một chiếc ở nhà riêng của mình và một chiếc ở nhà bố mẹ đẻ. Chúng cũng theo anh đến nhiều cuộc triển lãm trong nước.

Mỗi lần đưa cặp lộc bình khổng lồ ấy ra khỏi nhà anh đã phải đục tường sau để vận chuyển bằng đường thủy. Với cặp lộc bình cao 3,2m, đường kính 0,96m và nặng 170kg này, tại chương trình Mùa xuân tôn vinh văn hoá dân tộc 2003, Lê Minh Ngọc được trao tặng Giải vàng Ngôi sao Việt Nam. Anh là một trong 10 gương mặt được Hội Liên hiệp Thanh niên thành phố Hà Nội phong tặng danh hiệu “Tài năng trẻ làng nghề năm 2004”.

Gần đây nhất, trong bộ sách Những kỷ lục Việt Nam (tập 2) do Cty cổ phần Sách – Niên giám Việt Nam (VIETBOOKS) và Nhà xuất bản Thông tấn thực hiện đã đề xuất sản phẩm gốm sứ cao 3,2m của Lê Minh Ngọc là “Cặp lộc bình lớn nhất Việt Nam”. Lê Minh Ngọc hiện cũng đang là nghệ nhân trẻ nhất làng gốm Bát Tràng và là người duy nhất trong làng đang nắm giữ bí quyết sản xuất loại lộc bình ngoại cỡ cao từ 2m trở lên.

Lê Minh Ngọc thổ lộ, đã không ít lần anh thất bại cay đắng. Thực ra từ năm 1996 anh đã bắt tay làm sản phẩm gốm mộc có chiều cao 5,4m, đường kính 1,35m (sau khi nung sẽ cho lộc bình cao khoảng 4,2m, đường kính 1,25m), nhưng ý tưởng thực hiện loại lộc bình này của anh đã thất bại. Sau thành công của cặp lộc bình cao 3,2m (năm 2002) anh đã tiếp tục bắt tay làm lại lộc bình cao 5,4m lần 2.

Đội ngũ thợ gốm 13 người (anh là thợ cả) đã làm việc trong suốt 20 tháng để có hơn 40 chiếc lộc bình mộc cao 5,4m và chọn được 4 cái để nung. Nguyên liệu tốn không nhiều nhưng việc xây dựng lò nung đã tiêu tốn trên 200 triệu đồng. Lần thứ hai anh lại thất bại do sản phẩm không chịu được nhiệt đã lún lệch. Ngọc thú nhận, cả hai lần đầu tư trên 600 triệu đồng, số tiền bao năm trời anh dành dụm coi như mất trắng.

Thế nhưng, anh không chịu dừng ở đó. “Mình đang “nuôi” vốn, tích cóp để làm bằng được cặp lộc bình cao 5,4m”. Nguyên nhân thất bại, theo Ngọc là do nguyên liệu không đảm bảo và nhiệt độ nung chưa hợp lý. Điều này thôi thúc anh ngày đêm nghiên cứu độ mềm của đất, lực nén, độ chịu lửa… Anh quả quyết: “Tôi có thể làm được lộc bình cao 5,4m nhưng cần phải có thời gian, điều kiện nghiên cứu và tiền xây dựng lò nữa”.

Đã có người hứa sẽ mua cặp lộc bình cao 5,4m với một mức giá khá cao và nó sẽ được đặt ở một địa điểm cực kỳ sang trọng nếu anh sản xuất thành công. “Mình làm là để thử tay nghề nâng cao tới đâu chứ không có ý “thể hiện”. Mỗi năm mình đều đặt ra mục tiêu nâng dần độ cao của sản phẩm lộc bình” – Ngọc nói.

32 tuổi (sinh năm 1972), Lê Minh Ngọc đang là ông chủ trẻ, “nuôi” trong nhà 6 thợ chính và số thợ phụ dao động từ 4 – 6 người. Lương thợ gốm xưởng anh người thấp nhất là 1 triệu, người cao nhất là 4 triệu đồng/tháng. Trong xưởng, tôi tận thấy có hơn 100 chiếc lộc bình cao từ 1m trở lên đang hoàn thiện, và nhiều nhất là loại lộc bình cao 1,8m.

Gia đình anh mỗi tháng bán được 4 – 5 chuyến hàng, mỗi chuyến từ 13 – 15 lộc bình cao 1 – 1,8m (Lộc bình cao 1,8m có giá 5 triệu đồng/chiếc). Hàng bán được, theo anh là do ở Bát Tràng ít hộ sản xuất lộc bình lớn. Nhà anh lại chỉ chuyên làm độc mỗi loại lộc bình này. Sắp tới đây anh là đại biểu chính thức của Hà Nội dự Đại hội Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam lần thứ V.

Việt Báo (Theo_Tien_Phong)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: