Ngày đầu tiên đến Nhật (sưu tầm phần 4)

Himeji, là một cảnh biển công nghiệp với dân số 470.000, nằm trong biển Nội Hải, cách Kobe khỏang 40 kilômét về phía tây. Từ Osaka, chúng tôi đi tàu điện JR khỏang 2h là đã tới nhà ga Himeji. Do là một cảng biển công nghiệp, rất nhiều khách du lịch đã chọn đường biển làm đường tiếp cận tham quan thành phố. Do thế, không lạ khi tại đây tôi đã gặp và làm quen với khá nhiều thanh niên Hàn Quốc vừa xuống tàu thủy đã xách ba lô tới thẳng lâu đài.

Tọa lạc trên đồi Himeyama, cách nhà ga Himeji 10 phút đi bộ về phía bắc, lâu đài trông thật tuyệt đẹp dưới mọi góc nhìn, trong bất cứ mùa nào trong năm và giờ đây, nó còn được chiếu sang trong đêm.

Với những (donjon) lầu gác lợp ngói, tháp canh, cổng, những bức tường đất, những chân tường và ram dốc đá, những con kênh và nền đất, lâu đài Himeji là một ví dụ tuyệt vời của lọai hình kiến trúc lâu đài của Nhật Bản, gắn liền với thời kỳ Mạc Phủ đầy những cuộc chiến tranh đẫm máu, những ám sát nổi tiếng và những âm mưu đen tối, gắn liền với những lãnh chúa (daimyo), những geisha và những thích khách (ninja) nổi tiếng nhất.

Biểu tượng của thành phố Himeji là một con hạc trắng đang bay trên nền xanh lá mạ. Chiếc đầu nhấc cao của nó thể hiện tiềm năng vô tận của thành phố, thân mình tròn thể hiện hòa bình và đôi cánh giang dài thể hiện cho sự tiến bộ. Hầu như thành phố nào của Nhật cũng có một hình ảnh biểu tượng, gắn liền với lịch sử, thiên nhiên hay con người. Những bức tường trắng của nó khi nhìn xuyên giữa những rặng thong trông tựa như vô số những con hạc trắng đang đậu trên cây. Bề ngòai của lâu đài với những donjon (tháp chính) và tháp canh phủ thạch cao trắng làm ta liên tưởng tới hình ảnh nên thơ của một con hạc trắng đang cất cánh bay lên, vì thế mà có tên gọi là Lâu đài Hạc trắng. Cũng như mọi lâu đài Nhật khác, lâu đài này xây bằng gỗ (tổng cộng khỏang 36 tấn) và được phủ thạch cao trắng bên ngòai để chống cháy và chống thấm. Thật thú vị là lâu đài chưa hề phải chịu hỏa họan hay bị công phá qua biết bao thế kỷ tồn tại.

Những cổng và tường bao xoắn ốc như mê cung của lâu đài được thiết kế một cách tài tình để làm rối trí binh lính đối phương. Bước vào cổng chính, ta có cảm giác dường như đang rời xa khỏi lâu đài. Càng tiến về phía tháp chính, ta càng thấy nó rời ra xa. Thậm chí ngay cả tháp chính (donjon), với bộ mái ngói có đầu hồi tuyệt đẹp, cũng được thiết kế đề lừa gạt đối phương. Từ bên ngòai, có vẻ như nó có năm tầng, nhưng thật ra nó có tới sáu tầng cộng thêm một tầng hầm.

Lịch sử xây dựng lâu đài có thể tóm tắt như sau: Năm 1333, Norimura Akamatsu, lãnh chúa vùng Harima, xây dựng một pháo đài, và tới năm 1346, con trai của ông, Sadanori, xây thêm các khu nhà ở và công trình khác. Sau đó các lãnh chúa Kotera và Kuroda chiếm quyền kiểm soát vùng này. (Một số nhà nghiên cứu cho rằng lâu đài chính đã được xây vào giữa thế kỷ 16, khi Shigetaka Kuroda và con trai, Mototaka Kuroda nắm quyền trong vùng). Khi Kanbei Shigetaka Kuroda kiểm soát vùng này, Hideyoshi Hashiba đã tới lâu đài này để xây cho riêng mình một lâu đài ba tầng. Về sau Hideyoshi Hashiba và sau nữa là Iesada Kinoshita đã thành công trong việc kiểm soát lâu đài. Sau cuộc nội chiến Sekigahara, lãnh chúa Terumasa Ikeda, con nuôi của Shogun Ieyasu Tokugawa đã tới lâu đài này để điều hành. Thu nhập hàng năm của ông là 520.000 koku gạo (1 koku là 5 giạ gạo – tức 180 lít gạo). Năm 1601, Terumasa Ikeda bắt đầu cho đào 3 con kênh quanh lâu đài và hoàn tất toàn bộ hệ thống lâu đài với 5 tầng như ngày nay vào năm 1609. Công việc này kéo dài trong chin năm trời với 25 triệu ngày công. Con kênh ngoài cùng ngày nay nằm ngay phía bắc của ga tàu JR Himeji. Sau thời Ikeda, Tadamasa Honda xây thêm một số công trình ở cánh phía Tây. Thu nhập hàng năm của ông là 150.000 koku gạo. Cái lâu đài tuyệt vời mà ta ngắm nhìn ngày nay đã được hoàn tất toàn bộ vào năm 1618. Sau thời của gia tộc Honda, có các lãnh chúa khác như gia tộc Matsudaira, gia tộc Sakakibara v.v. Cuối cùng Tadazumi Sakai nắm quyền lãnh chúa năm 1749. Hậu duệ của ông có tham gia vào cuộc Cải cách Meiji (Minh Trị) năm 1868, khi thời đại Shogun (Mạc phủ) đã chấm dứt.

Đặc biệt trong lâu đài còn có một ngôi trường do lãnh chúa Sakai xây dành để giáo dục các con mình. Khi Tadaumi Sakai chuyển tới Himeji, ngôi trường cũng được chuyển theo từ Maebashi tới Himeji. Ban đầu trường được xây tại phía Bắc cổng Shosha, về sau chuyển về dựng phía trước cổng Otemon năm 1816.

So sánh với lâu đài Osaka

Năm 1931, lâu đài Himeji được công nhận là Di sản Quốc gia, là một trong bốn lâu đài tại Nhật Bản được nhận vinh dự này. Các công trình trở thành Di sản Quốc gia và được bảo tồn gồm ngôi tháp chính, các tháp khác nhỏ hơn và các hành lang liên kết cùng 27 “yagura” (kho tên đạn, lương thực), 15 cổng và 100 mét tường. Một phần của con kênh giữa và toàn bộ con kênh trong cũng được giữ lại y nguyên như trong thời kỳ trung cổ. Nhìn chung, lâu đài Himeji là một công trình được bảo tồn tuyệt hảo và trên hết, nó là đại diện xứng đáng cho tất cả các lâu đài trên khắp Nhật Bản. Năm 1993, đây là công trình duy nhất ở Nhật được lọt vào danh sách Di sản Văn hóa Thế giới của UNESCO.

Bức tường dầu

Hầu hết tường của lâu đài đều trát thạch cao trắng. Nhưng “abura-kabe” hay bức tường dầu lại có màu nâu. Nó làm bằng đất sét và cát trộn với dầu. Nó vẫn đứng vững trong suốt hơn 400 năm. Bức ảnh trên cho ta thấy bức tường dầu màu sậm nằm giữa hai mảng tường thạch cao trắng. Chú ý chiếc cổng: nó chỉ cao 1,5m, vừa đủ để người đi qua phải cúi thấp trong tư thế không thể tự vệ.

Đường đi lên tháp chính rất quanh co khúc khuyủ. Hai vợ chồng hết leo lên, chui qua, đi xuống lại leo qua những tháp, cổng, giữa những bức tường cao tua tủa lỗ châu mai.

Những đường cong nan quạt

Những bức tường đá của lâu đài có một đường cong nhẹ ở góc. Chúng trông như những chiếc quạt nan đang xòe. Đó là l‎í do vì sao những đường cong này được gọi là “Đường cong nan quạt”.

Những chiếc cột chính

Quan sát từ bên ngoài ta thấy ngôi tháp chính có 5 tầng. Nhưng thực ra nó có 6 tầng và một sân bên trong. Tháp có 2 cây cột chính với đường kính mỗi cây lên đến 1 mét. Đế của cây cột phía đông đã được thay mới, còn của cột phía tây được thay bằng cái mới trong thời Cải cách Chiêu Hòa (Showa) (1956-1964). Cũng trong thời kỳ này, người ta đã cho gia cố lại lâu đài, nhưng vẫn giữ lại được tới 70% gỗ cũ của công trình.

Đền thờ Shinto (Thần đạo) Osakabe

Đền nằm tại tầng trên cùng của tháp chính. Nó được xây trên đỉnh của ngọn núi mà lâu đài ngày nay đang đứng. Khi người ta lên kế họach xây dựng lâu đài nơi đã có ngôi đền, họ đã di chuyển nó tới một địa điểm khác. Sau đó, họ cảm thấy đã bị Thiên nhiên trừng phạt, nên đã đặt lại ngôi đền vào trong tháp chính. Có một huyền thọai nổi tiếng kể rằng tay kiếm vĩ đại Musashi Miyamoto đã tiêu diệt những con quỷ ở đây.

Quan sát từ đỉnh Tháp chính

Phía Nam: Ở cuối trục đường chính ta thấy nhà ga JR Himeji, quanh đó là nơi con kênh lớp ngòai cùng có thời từng chảy qua. Vào những ngày đẹp trời ta có thể trông thấy những hòn đảo trên biển Nội Hải (Seto) đằng sau nhà ga

Các lỗ châu mai của Himeji: lỗ hình vuông là ụ bắn cung, lỗ tam giác là ụ bắn hỏa mai.

Tôi để ý thấy mỗi viên đá đều có khắc một con dấu. Đấy là dấu mộc của lãnh chúa cai quản lâu đài qua các thời kỳ.

Giữa sân chính lâu đài

Bên trong tháp chính

Nguyễn Tiến Hùng sưu tầm : 09:24:37 Saturday, February 24, 2007

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: