Hà nội – Xưa và Nay – Những cửa thành đã mất – Cửa Tây

Trong bài viết: “Những vết tích của Hoàng Thành Thăng Long trên mặt đất và dưới lòng đất” GS Trần Quốc Vưọng tiết lộ:

Mùa hè năm 1973, sau Hiệp định Paris, Nhà nước ta mở công trường xây dựng Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông Trường Chinh, Trưởng ban chỉ đạo xây dựng Lăng, có dự cảm là nơi đây kề cận Hoàng Thành Trần – Lê nên yêu cầu tìm hỏi cán bộ khảo cổ có chút am hiểu về khu vực có thể có di tích lịch sử này. Tôi cùng với ông Đỗ Văn Ninh và một cán bộ kỹ thuật (đo vẽ khảo cổ) được thu nhận vào theo dõi công việc đào móng xây dựng công trường Lăng Bác. Chúng tôi đã thấy gì?

– Thấy được Cửa Tây – Dương Mã Thành – của cái thành đời Nguyễn cùng nhiều đoạn thành, nền là lớp đá ong rất dày, trên xây gạch Nguyễn lẫn lộn gạch vồ Lê

– Thấy nhiều di vật (gạch, ngói lưu li xanh vàng, đồ gốm sứ Lý – Trần – Lê – Nguyễn…).

– Thấy những đống xương: người, thú (trâu bò, lợn, gà…), có xương bả vai trâu có một đinh ba sắt xuyên qua (lễ hiến tế).

– Thấy một vài cái giếng xây bằng gạch ”Giang Tây quân” (chữ in trên gạch, niên đại thuộc Đường thế kỷ VII – IX), có gạch in chữ ”Lý gia đệ tam đế Long Thụy thái bình tứ niên tạo” (làm năm Long Thụy thái bình thứ tư, đời vua thứ 3 nhà Lý – 1057) v.v… (thời ấy phải nghiêm ngặt tuân thủ định chế của công trường: Không được mang vào và mang ra bất cứ hiện vật gì, không được hỏi, được nói bất cứ cái gì mình biết và không biết, không được đi ra khỏi nơi quy định…) Những hiện vật đó nay ở đâu? Chỉ có Ban chỉ huy công trường biết (bảo quản ở đâu đó).

1885

Bản đồ Hà nội

Đối chiếu bản đồ cũ với ảnh Google có thể thấy bốn con đường chạy quanh Hoàng thành xưa hiện giờ là: Phan Đình Phùng (phía Bắc), Trần Phú (phía Nam), Lý Nam Đế (phía Đông) và Hùng Vương (phía Tây)

untitled1untitled2

Cửa thành Hà nội nhìn từ phía đưòng Sơn Tây ( Ảnh của Hocquard chụp khoảng 1885 -1886)

CitadelleVueGenerale

Vẫn theo GS Trẫn Quốc Vượng: Về phía tây Hoàng Thành Lê, thì còn chứng cứ: Khán Sơn. Toàn thư chép là ở góc tây bắc Hoàng Thành, nơi vua Lê Thánh Tông và các đại quan ngự xem (khán) quân sĩ tập trận. Thời Pháp thuộc, chính quyền Pháp sai san phẳng Khán Sơn làm nền, trên đó xây dựng trường trung học mang tên viên toàn quyền Albert Sarraut, nay được cải tạo, sửa thành trụ sở TƯ Đảng CSVN.

Toàn cảnh khu vực phía Tây Hoàng thành khi người Pháp bắt đầu công cuộc xây dựng Hà nội đầu thế kỉ XX: trưòng Albert Saraut, phủ toàn quyền và bùng binh Puginier (xem thêm hình ảnh tại đây)

Vị trí của Cửa Tây đâu đó trên trục đường Bắc Sơn này

DSC_8755

Photo by ttnhan
Location: Bắc Sơn street

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: