Giải tỏa một án oan tại Hồ Hoàn Kiếm và Tháp Rùa, Hà Nội

Hồ Gươm là biểu tượng sáng giá của thủ đô Hà Nội mà vật biểu trưng nhất là Tháp Rùa giữa hồ.

Tháp được xây trên Gò Rùa (“Quy Sơn”). Không có sách cổ nào đề cập đến lai lịch của gò. Chỉ có lai lịch ngọn tháp thì được nhiều người nhắc tới, mà nội dung thường là bêu xấu ông bá hộ Kim, một “Việt gian” với âm mưu đen tối là đem hài cốt cha mẹ táng lên Quy Sơn bởi gò này thuộc kiểu đất “vạn đại công khanh”… và đề cập chuyện này xảy ra vào năm 1884.

Nội dung này được dân gian truyền tụng rồi được cụ Doãn Kế Thiện đưa vào sách “Cổ tích và thắng cảnh Hà Nội” được NXB Văn Hóa ấn hành năm 1959. Sau đó, được giới Sử học dẫn lại mà đầu tiên là sách “Lịch sử Hà Nội” của ông Trần Huy Liệu chủ biên, được NXB Sử Học ấn hành năm 1960.

Thực ra, theo nhiều tài liệu của người Pháp thì có thể đoán định rằng tháp đã có từ năm 1877, do ông Bá Kim cho xây cất thay cho ngôi miếu nhỏ thờ thần hồ.

1. Ông Bá Kim tên thật là Nguyễn Hữu Kim (1832 – 1901), là hào mục làng Cựu Lâu (khu vực Tràng Tiền, Hàng Khay ngày nay). Khi Pháp mới đến thì ông có giúp việc cho chúng. Nhưng có một con gái ông tham gia phong trào nhân dân Hà Nội chống Pháp nên chúng nghi kỵ và cách chức ông. Cháu nội ông là Nguyễn Ngọc Vũ (1908 – 1932) là Bí thư thành ủy chính thức đầu tiên của đảng bộ Hà Nội (Đảng Cộng Sản Đông Dương) đã hy sinh trong nhà tù Hỏa Lò.

2. Có lẽ cũng nên biết thêm về hành trạng của ông Kim theo lời kể của một “người trong cuộc” trong thời kỳ cụ Hoàng Diệu kháng Pháp (1882). Đó là ông Cử Tốn, tức Võ Cử nhân Nguyễn Đình Tốn (còn có tên là Trọng), khi đó là suất đội hộ vệ Tổng đốc Hoàng Diệu. Trên tạp chí Tri Tân số 183, ra ngày 21/4/1945, ông Nguyễn Tường Phương có phỏng vấn ông Cử Tốn, khi đó đã ngoài 90 tuổi song vẫn còn minh mẫn. Ông kể về hoàn cảnh Hoàng Diệu tuẫn tiết sau khi quân Pháp đã hạ được thành như sau : “Quan Tổng đốc mới lên voi chạy vào Hành cung. Vào sân rồng lạy năm lạy, vừa lạy vừa khóc rồi quay ra. Lúc ấy ngài chít khăn xanh, mặc áo the thâm, thắt lưng nhiễu điều, tay cầm kiếm. Ngài đến cửa Võ miếu. Xuống voi đi vào, có mười võ cử suất đội đi theo.

Đến đấy ngài đuổi cả về, và bảo rằng : “Ai muốn về Huế thì về; ai muốn đánh thì theo quân thứ Sơn Tây”. Nói xong, ngài vào Võ miếu đóng sập cửa lại, cởi khăn chít lên cây táo mà tự vẫn.

Khi thành đã bị phá xong, trong hàng phố được tin quan Tổng đốc tuẫn tiết, rất thương xót. Ông Thương Kim, một thân hào, cùng dân hàng phố góp tiền mua áo quan đem chôn ở gần miếu Trung Liệt. Rồi sau lại di ra dinh quan Đốc học”.

Như vậy là ông Thương Kim (chính ra phải nói là Bá Kim) là người đứng ra tổ chức chôn cất cho cụ Hoàng Diệu. Nên nhớ là lúc đó, các quan lại cao cấp kế cận Hoàng Diệu kẻ thì trốn trong Hành cung, nhịn đói ba ngày rồi ra hàng Pháp như Tuần phủ Hoàng Hữu Xứng, kẻ thì trốn lên Sơn Tây như Bố chính Phan Văn Tuyến, kẻ thì mưu tính ra ôm chân Pháp như Án sát Tôn Thất Bá, chẳng ai nghĩ đến việc mai táng cụ Hoàng Diệu. Việc một ông Bá hộ đứng ra tổ chức chôn cất cụ Hoàng Diệu có một ý nghĩa nhất định.

Thông tin mục 1. và 2. liệu có đủ để các HDV Hà Nội thôi bêu rếu tội danh của ông Bá Kim khi thuyết minh về Tháp Rùa ?

4 Responses

  1. Anh dung font chu j ma em doc ko dc gi het tron

  2. Chào bạn ToangocFF! Mời bạn ghé thăm http://ZestShop8x.com … Có rất nhiều điều thú vị đang chờ đón bạn đấy ạh ^^ Hãy đến và ủng hộ Shop của chúng tôi nhé! Love U!!!

  3. Toàn bộ các bài viết trong blog của tôi đều “được” copy nguyên văn qua đây mà không một lời ghi chú nào ???

  4. sorry tác giả Toan…vì lần trước plog của bạn viết trên yahoo 360, giờ nó down rồi..nên cái link đến plog của bạn cũng bị xóa luôn.Bạn làm ơn cho mình lại địa chỉ mới để mình ghi tên tác giả..và link đến bài viết gốc..
    Mục đích của bài viết chủ yếu để mọi người học hỏi..kinh nghiệm của đàn anh đi trước..không có ý gì khác.sorry.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: