Hà nội – Xưa và Nay – Bắc Môn

CB1

Bắc Môn thời Nguyễn (xây trên nền Cửa Bắc thời Lê) hoàn thành năm 1805, cũng như Đoan Môn kiến trúc Bắc Môn có dạng vọng lâu: Phần thành ở dưới và phần lầu ở trên

CB2

Ảnh thành Cửa Bắc của bác sĩ Hocquard chụp khoảng 1884 -1885. Đã có dấu đạn của pháo thuyền Pháp bắn vào thành năm 1882. Xung quanh thành là một hào nước rộng với một cây cầu dẫn vào cổng thành.

CB3

Một bức nữa của Hocquard chụp từ phía trong thành, nơi đã đầy lính Pháp

CB4

Trong các sách của Pháp về Đông Dương nhiều hình minh hoạ được vẽ lại từ các bức ảnh tư liệu.

CB6

Sau khi chiếm thành Hà nội Pháp cho đập phá san bằng thành trì, chỉ để lại Cột Cờ, điện Kính Thiên, cung Hậu Lâu, thành Cửa Bắc.Vọng lâu trong bức ảnh này đã bị phá.

Một nhân vật đựơc ghi danh thời kì này là “Cô Tư Hồng” – người đã đấu thầu phá thành. Chỉ riêng việc dùng gạch của thành cũ đã xây được vài khu phố mới ở đường Nguyễn Biểu – Đặng Dung ngày nay.

CB7

Góc chụp từ phía trong thành, hai lối lên vọng lâu cũng đã bị phá

CB8

Mặt ngoài cổng thành bị bịt kín, ba chữ Chính Bắc Môn trên cổng thành không còn, trên mặt thành là đài quan sát của lính Pháp. Con đường rợp bóng cây hai bên là đường Phan Đình Phùng ngày nay

CB9

Thời kì người Pháp khẳng định vị thế của mình. Thành Cửa Bắc được nhìn nhận như một chứng tích chiến thắng: Ba chữ Chính Bắc Môn xuất hiện lại, cổng vẫn bị bịt, nhưng từ phía trong, cho phép nhận ra lối vào thành cũ, hai bức tường bên gợi lại hình dáng thành xưa, và đặc biệt họ gắn lên một tấm biển bằng tiếng Pháp: ” 25 Avril 1882. Bombardet de la Citadele par les Cannonieres “Suprise” et “Fanfare”.

DSC_0242

DSC_0245

Ba chữ “Chính Bắc Môn” trên cổng thành

DSC_0244

Vết đạn và tấm biển: Ngày 25 tháng Tư năm 1882. Dấu đạn bắn vào thành từ pháo thuyền “Suprise” và “Fanfare”

DSC_0247

Đường Phan Đình Phùng. Một thang sắt được dựng để lên thăm mặt thành

DSC_0228

Bắc Môn nhìn từ phía trong thành, nơi phía sau vẫn là khu vực cấm do Bộ quốc phòng quản lý

DSC_0241

Phương đình dựng trên mặt thành ngày nay mang dáng dấp vọng lâu xưa

DSC_0230

Cây thập tự của nhà thờ Cửa Bắc lấp ló phía sau mái lầu

DSC_0231

Tại phương đình có đặt ban thờ hai vị tổng đốc thành Hà nội: Nguyễn Tri Phương và Hoàng Diệu

Tượng Nguyễn Tri Phương

Thất thủ khi chống trả cuộc tấn công thành của Pháp năm 1873 Nguyễn Tri Phương bị trọng thương, ông đã tuyệt thực từ chối sự cứu chữa của người Pháp. Ông mất ngày 20 tháng 12 năm 1873.

Tượng Hoàng Diệu

Chín năm sau, ngày 25 tháng 4 năm 1882 Pháp tấn công thành Hà nội lần 2, Hoàng Diệu dẫn đầu quân sĩ chiến đấu chống lại quân Pháp. Lực lượng ngày càng yếu đi, không thể giữ được thành nữa, ông đã ra lệnh cho tướng sỹ giải tán để tránh thương vong, một mình vào hành cung, thảo tờ di biểu, rồi ra trước Võ miếu dùng khăn bịt đầu thắt cổ tự tử.

Ban thờ Nguyễn Tri Phương & Hoàng Diệu

“Thành mất không sao cứu được, thật hổ với nhân sĩ Bắc thành lúc sinh tiền. Thân chết có quản gì, nguyện xin theo Nguyễn Tri Phương xuống đất. Quân vương muôn dặm, huyết lệ đôi hàng…” . Ông đã viết bằng máu những dòng này trong tờ di biểu.

Và giờ đây Hoàng Diệu thanh thản ngồi bên Nguyễn Tri Phương. Tên hai ông được đặt cho tên hai con đường phía Đông và Tây thành cổ Hà nội

BONUS:

Trên các bức tường cổng thành Cửa Bắc có nhiều vết khắc tên và phiên hiệu đơn vị của lính Pháp. Theo lời người bảo vệ những cái tên này do khách du lịch, hậu duệ của đám lính Pháp ngày xưa khắc lên. Họ nghĩ gì khi tới nơi này?

DSC_0248

DSC_0253

DSC_0256

DSC_0254
Photo by ttnhan
Location: Phan Đình Phùng street

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: