Các đơn vị hành chánh dọc theo Quốc lộ 1 và lỵ sở

HÀNH TRÌNH QUỐC LỘ 1

Bài : Các đơn vị hành chánh dọc theo Quốc lộ 1 và lỵ sở

Phần 1 : Mấy lời thưa trước

1) Quốc lộ 1 là mạch máu chính của hệ thống giao thông đường bộ Việt Nam, dài 2300km + 450m. Phạm vi bài này chỉ trình bày các đơn vị hành chánh cấp huyện và tương đương cùng lỵ sở mà quốc lộ 1 đi xuyên qua. Tài liệu được tôi sử dụng đã lâu nên chắc chắn có thiếu sót, và tôi rất vui khi nhận được những đóng góp chân thành của bạn đọc về những thiếu sót hay sai sót đó.

2) Từ lúc được thành hình, do nhu cầu phát triển của xã hội, của dân cư mà quốc lộ 1 đã nhiều lần thay đổi hướng – tuyến ở nhiều địa phương. Hiện nay, có nhiều trung tâm dân cư đông đúc phát triển dọc theo chiều dài quốc lộ, do vậy đã xuất hiện các tuyến tránh các trung tâm dân cư đó. Tại những địa phương này, tuyến quốc lộ 1 cũ có nơi vẫn là quốc lộ 1 do Trung Ương quản lý (tên QL1A, tên QL1B, v.v…), có nơi đã giao cho địa phương mà không còn là quốc lộ nữa. Có vài trường hợp quốc lộ 1 được xây bẳng một tuyến mới – mang tính chất đường cao tốc – không chỉ đơn thuần là đường tránh (như tuyến Pháp Vân – Cầu Giẽ chẳng hạn) và tuyến cũ vẫn là quốc lộ 1; hiện chưa có sự phân chia rạch ròi về những trường hợp này do vậy rất khó xác định tuyến nào là “Quốc lộ 1 đúng nghĩa”.

Từ những khó khăn trên và do chưa đủ điều kiện đi khảo sát, thu thập thông tin trực tiếp nên tôi vẫn tạm thời giới thiệu các đơn vị hành chánh (huyện) trên tuyến quốc lộ 1 có từ trước 1990. Tuy nhiên, nơi nào đã khẳng định rõ tuyến “quốc lộ 1 đúng nghĩa” thì tôi có sự phân biệt. Như :

a- Các đơn vị hành chánh đặt trong dấu [ abc ] có nghĩa là nơi đó đã có quốc lộ 1 tuyến mới và không còn đi qua abc nữa.

b- Các đơn vị hành chánh đặt trong dấu { def } có nghĩa là nơi đó đã có quốc lộ 1 tuyến mới đi qua def, tuyến cũ vẫn còn sử dụng và không có đi qua def.

3) Tôi lấy trung tâm một địa phương là tại lỵ sở của địa phương đó (tỉnh lỵ, huyện lỵ). Nếu quốc lộ 1 có đi qua một đơn vị hành chánh có nơi trú đóng của lỵ sở địa phương thì được liệt kê, chứ không nhất thiết quốc lộ 1 phải đi ngang “mặt tiền” của lỵ đường.

4) Khoảng cách giữa các lỵ sở, các bạn dễ dàng tìm ra ở rất nhiều tài liệu về giao thông đường bộ. Tuy nhiên cần lưu ý :

a- Nên lấy thông tin của cơ quan quản lý Nhà nước về đường bộ.

b- Do đặc điểm quốc lộ 1 ngày nay hầu như không còn đi xuyên tâm lỵ sở một địa phương, cho nên khoảng cách giữa hai lỵ sở cách nhau bởi 1 hay nhiều lỵ sở khác ở giữa thì cần kiểm tra chắc chắc chứ không được dùng phép cộng dồn, như là :

Khoảng cách A – B : 100km.

Khoảng cách B – C : 130 km.

Từ đó suy ra khoảng cách A – C = AB + BC = 230 km. LÀ KHÔNG CHÍNH XÁC !

Đa số nếu tính khoảng cách lỵ sở giữa các địa phương nhỏ, có quốc lộ 1 đi xuyên tâm – ngang lỵ sở thì công thức trên là đúng. Các trường hợp khác là không chính xác : Có nơi AC > AB+BC và cũng có nơi AC <AB+BC.

Vì sao ? Có lẽ các bạn nên tự tìm hiểu nhé !

Để dễ tìm hiểu, ví dụ thực tế nè :

* Tại thành phố Hồ Chí Minh sẽ là : { AC > AB+BC }

* Tại thành phố Nha Trang, Quy Nhơn, Đà Nẳng … sẽ là : { AC < AB+BC }

* Tại thành phố Huế, Tam Kỳ, Ninh Bình … sẽ là : { AC = AB+BC }

5) Những từ viết tắt hay cần giải nghĩa :

h- : viết tắt của chữ “huyện cùng tên

thị trấn huyện lỵ Abc : ghi tắt của “thị trấn Abc, huyện lỵ huyện Abc”

– Có huyện có hơn 2 thị trấn nhưng chỉ có 1 nơi đặt lỵ sở.

– Có huyện không có thị trấn (chưa đủ điều kiện thành lập), lỵ sở huyện được đặt tại một xã nào đó.

– Chỉ liệt kê thị trấn, xã nào có đặt lỵ sở của huyện.

6) Tài liệu tham khảo

– Tập bản đồ hành chánh Việt Nam (xuất bản lần đầu).

– Tập bản đồ giao thông đường bộ Việt Nam (xuất bản lần đầu).

– Các trang web chính thức của chính quyền các địa phương, nơi quốc lộ 1 đi xuyên qua.

– Trang web Wikipedia.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: