Đầm Môn – Khánh Hòa (1)

1. Du lịch Văn Phong trong bối cảnh phát triển kinh tế

Vùng Đầm Môn nằm kề cận vịnh Vân Phong. Vịnh là một trong hai dự án trọng điểm phía Nam về quy hoạch du lịch biển của Việt Nam.

Không phải là HDV đầu tiên đến đó, nhưng tôi hân hạnh là người đầu tiên của một doanh nghiệp vừa nhỏ đưa du khách đến Đầm Môn, để rồi sau đó đã làm một cẩm nang nho nhỏ giới thiệu kinh nghiệm cho các đồng nghiệp đến sau.

Ôi cảm giác lần đầu tiên ấy, tôi sẽ không bao giờ quên. Thật tuyệt !

Khi thực hiện nhiệm vụ của một HDV, hầu như tôi không tắm biển vì mãi lo những chuyện khác. Nhưng khi đến biển trong khu vực Đầm Môn, cầm lòng không đậu, tôi phải xuống biển ngay ! Chỉ có biển ở hai nơi có thể “khiến lòng tôi xao động” là Đầm Môn và bãi Sao tại Phú Quốc. Phú Quốc thì hơn một chút nhưng lại bị ảnh hưởng bởi mùa gió – lúc thì như nàng Công chúa đẹp tuyệt, lúc thì như tay Mãnh thú xấu xí. Ở Đầm Môn thì không ! Tuy vậy, khi đến Đầm Môn rồi, tôi lại ước ao là du lịch đừng đến đây, vì du lịch sẽ phá vỡ tất cả ! Đúng vậy, khoảng năm 2004, tôi trở lại. Ôi thật nao lòng ! … nhưng đó là với một người như tôi đã đến Đầm Môn trước khi du lịch làm hư hỏng nhiều thứ; còn bây giờ những người lần đầu đến đó vẫn còn thốt lên như tôi ngày xưa “Ôi, tuyệt !”

Tui vừa nói : “Du lịch sẽ phá vỡ tất cả”. Nhưng tội quá, ngành du lịch chỉ mới vừa manh mún (đúng nghĩa đen) thì các ngành khác đã nhảy vào xí phần trước. Mà toàn là những ngành độc hại, đứng đầu sổ về phá hoại môi trường ! Ôi đau lòng quá !

Lướt qua một số thông tin trên tìm được trên mạng :

– Wikipedia : Các chuyên gia của Hiệp hội Du lịch Thế giới (OMT), Chương trình Phát triển du lịch Liên Hiệp Quốc (PNUD) và Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch Việt Nam (IRDT) cùng thừa nhận rằng: nơi đây có đủ các điều kiện tối ưu để phát triển du lịch. Trong dự án VIE89/003, OMT ghi rõ: “Bán đảo vịnh Vân Phong, là một trong những thắng cảnh nghỉ ngơi đẹp nhất trong khu vực Châu Á và Viễn Đông, vượt xa Phuket (Thái Lan) và có thể so sánh được với bãi biển tuyệt mỹ ở Sierra Leone (châu Phi). Vịnh Vân Phong là một trong những nguồn dự trữ của ngành du lịch nghỉ ngơi nhiệt đới…”.

– Báo Quân đội Nhân dân : Năm 1995, Thủ tướng Võ Văn Kiệt trực tiếp khảo sát vịnh Vân Phong và quyết định chuyển nhà máy lọc dầu từ Vân Phong ra Dung Quất để bảo vệ môi trường, ưu tiên dành riêng cho du lịch. Ngày 11-3-2005, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 51/2005/QĐ-TTg, phê duyệt quy hoạch Khu kinh tế vịnh Vân Phong đến năm 2020. Theo đó, Vân Phong là khu kinh tế tổng hợp, trong đó lấy cảng công-ten-nơ quốc tế giữ vai trò chủ đạo, kết hợp phát triển kinh tế tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực gồm du lịch, dịch vụ, công nghiệp, nuôi trồng hải sản và các ngành kinh tế khác. Khu kinh tế vịnh Vân Phong được chia thành 6 phân khu chức năng trong đó xây dựng cảng trung chuyển công-ten-nơ quốc tế, cảng tàu khách du lịch tại phía đông vũng Đầm Môn; khu trung tâm thương mại-tài chính tại trung tâm bán đảo Hòn Gốm…

Nhiều và nhiều lắm, toàn là những dự án khổng lồ : nhà máy thép, cảng công-ten-nơ, kho dầu, trung tâm trung chuyển dầu, nhà máy nhiệt điện chạy than, v.v…và đang đứng đầu danh sách đen gây ô nhiễm trầm trọng là nhà máy đóng tàu lớn nhất Đông Nam Á : HUYNDAI – VINASHIN. Ôi đau lòng quá !

Ông lãnh đạo nào nói cũng hay về môi trường, ông nào cũng bảo rằng các dự án đều là loại cực kỳ hiện đại – không gây ô nhiễm, rồi dẫn ra mấy viện chứng ở nước ngoài … Các ngài ơi, tôi không tin ! Đơn cử cái bãi rác ở Đa Phước – TP.HCM xem, ai cũng bảo đó là bãi rác lớn nhất, hiện đại nhất, sử dụng công nghệ xử lý hiện đại nhất, mức độ ô nhiễm là con số 0. Vậy mà hiện nay, dù cho bãi rác chưa hoạt động hết công suất, cả một thế hệ dân cư quanh vùng đó đã “xong” rồi. Ôi, đừng nghe mấy ông lãnh đạo nói mà chờ xem họ sẽ làm ra cái gì ?

Tôi chỉ biết rằng cứ đà này, không quá 10 năm nữa, vịnh Văn Phong sẽ là bãi rác công nghiệp thơ mộng nhất thế giới !

Ôi đau lòng quá !

Ai đã một lần đến Vân Phong thì khó mà quên được cảnh biển núi hùng vĩ, hữu tình, có một không hai trên thế giới. Nhưng trong tương lai, tất cả sẽ trở thành cảng trung chuyển container khô khốc với mấy cái cần cẩu và một đống thùng sắt, hay một đống xà bần công nghiệp hôi thúi, tỏm lọm … Vì tiền, tiền chung lẫn tiền riêng, những tên tội phạm môi trường đã bất chấp tất cả. Hậu thế sẽ xét xử những tên tội phạm tương lai ấy. Ể, nhưng mà có sao đâu, lúc ấy “tớ” hoặc cũng có thể là con “tớ” một tay đang cầm ly champage Pháp hảo hạng, tay kia ôm con đào chân dài trong bộ bikini nhỏ xíu, trên chiếc du thuyền 5 sao, đang ngao du tại một vùng vịnh biển đẹp tuyệt trần của xứ sở xa lắc, xa lơ nào đó …

Ôi đau lòng quá !

2. Vị trí địa lý của biển Đầm Môn

Đầm Môn là tên một làng chài nhỏ nằm trong vùng vịnh kín phía bắc vịnh Văn Phong, nằm trên bán đảo Hòn Gốm – cái bao lơn (ban công) của nước Việt nhìn ra biển khơi, mảnh đất liề
n đầu tiên của Tổ quốc đón được ánh bình minh sớm nhất. Đầm Môn cách Nha Trang khoảng hơn 100km; theo Quốc lộ 1 về hướng bắc, qua khỏi cầu Ninh Mã bắc vượt qua tuyến hỏa xa Bắc Nam (nơi đây tàu hỏa vừa ra khỏi hầm chui qua núi Cổ Mã), đến chân đèo Cổ Mã thì rẽ phải – hướng đông theo con đường nhựa phẳng lì mới làm hồi đầu năm 2002 – nghe đâu là do ngành du lịch đầu tư khoảng 60 tỷ đồng, đi hết đường này là tới Đầm Môn.

Làng Đầm Môn nằm bên bờ vịnh kín, hiện tại không rõ tên. Hiện nay người ta dùng chữ “vịnh Vân Phong” để gọi cho ba khu vực gồm vùng vịnh kín này, vịnh Bến Gôi và vịnh Vân Phong. Theo các bản đồ thời Pháp thì có sự phân chia ba khu vực riêng biệt rất rõ ràng. Là :

1. Biển “Port Dayot”

Bản đồ hàng hải Pháp ghi là “Port Dayot”. Sau đó các bản đồ quân sự của Lục quân Hoa Kỳ và VNCH đều dùng tên này. Các bản đồ hiện nay thì không đề cập đến tên cho nơi này.

Để phân biệt với vịnh Vân Phong đúng nghĩa, tạm gọi vùng vịnh này là biển Đầm Môn. Vùng biển Đầm Môn được người Pháp gọi là Port Dayot; chữ “port” có thể hiểu là “bến”, còn “Dayot” là tên của ông lớn Nguyễn Văn Trí, liệu chữ “Dayot” khi phiên âm với đặc ngữ địa phương có thành được chữ “Gôi” ? Tuy nhiên trên bản đồ hàng hải 1923 – 1926 thì người Pháp vẫn ghi rõ tên của biển này là “Port Dayot”, còn vùng vịnh phía trên, bên kia núi Dayot là “Baie de Den Goi”.

2. Vịnh Vân Phong

Từ biển Đông đi vào, vùng biển được định vị phía bắc là hòn Lớn; phía nam là hòn Hỏa, hòn Đỏ, hòn Quà, hòn Mỹ Giang, hòn Quéo; phía tây nam là bờ biển từ vũng Bàu lên phía bắc đến bán đảo Hòn Khói. Chiều dài bắc – nam khoảng 12km, đông – tây khoảng 18km. Vùng vịnh này không kín, với toàn bộ “mặt tiền” đều thông ra hướng đông và đông nam nên chịu tác động bởi các cơn gió quanh năm, có lẽ vì vậy mà vịnh có tên mây với gió ?

3. Vịnh Bến Gôi

Là vùng biển tây bắc và nối tiếp vịnh Vân Phong. Vịnh Bến Gôi là một vịnh gần kín, với cửa ra biển là vịnh Vân Phong ở hướng đông nam; hướng chính đông là núi Bà Lớn (đỉnh cao 567 mét) nằm trên hòn Lớn (đảo); còn có đỉnh Hòn Nhọn (cao 436 mét) cùng dải cát mịn thuộc bán đảo Hòn Gốm; phía tây vịnh là đất liền, từ Cổ Mã xuống phía nam qua Tu Bông, Giã, núi Bồ Đà đến vịnh Hòn Khói. Vịnh này lớn hơn vịnh Vân Phong. Trong vịnh có các vũng, vịnh nhỏ là : vịnh Hòn Khói nằm khuất sau bán đảo Hòn Khói với đỉnh Hòn Khói cao 149 mét (khu du lịch Dốc Lếch danh tiếng của Khánh Hòa nằm ở vịnh nhỏ này), vũng Trâu Nằm, vũng Cây Bàn; các đảo : hòn Ma, hòn Me, hòn Dung, hòn Kê, hòn Trì, hòn Trâu, hòn Cổ, hòn Mao, hòn Một, hòn Bịp (lớn nhất với núi cao 46 mét), hòn Đước, hòn Vung. Phía đông vịnh có Cửa Lớn là lối dẫn vào lạch Cổ Cò, cửa ngõ chính để vào “Port Dayot” (biển Đầm Môn). Chiều dài từ vũng Trâu Nằm đến vịnh Hòn Khói khoảng 30km, bề ngang từ Giã ra hòn Lớn khoảng 10km.

Ngoại trừ vùng Cửa Giã nhìn ra Vân Phong nên dễ bị ảnh hưởng trực tiếp bởi các cơn gió và bão thổi từ hướng đông vào, còn lại các vùng khác trong vịnh đều nằm khuất sau các bán đảo như Hòn Gốm, Hòn Khói nên khá êm đềm. Nhất là tại vụng Trâu Nằm với mặt nước biển mà êm như mặt hồ, cạn – nơi sâu nhất không quá 5 mét, có nhiều cát bùn.

Có người gọi tên vịnh là Bến Gối, Bến Gội. Nhưng chữ Gôi được dùng nhiều hơn cả, kể cả trên văn bản Nhà nước hiện nay. Chữ Gôi ở đâu ra ? Phía nam tây-nam vịnh là dãy đất phía nam bán đảo Hòn Gốm, trên có núi cao, lớn và cao nhất là núi Nhọn (436 mét), xưa có tên Dayot, nếu phát âm từ này với giọng địa phương có thể thành chữ “Gôi” được chăng ?

(còn tiếp)

One Response

  1. killer travel

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: